ŚCIEŻKA EDUKACYJNA OWADY ZAPYLAJĄCE

Kilka słów o owadach zapylajączych

W 2018 r. razem z Polskim Stowarzyszeniem Centrów Ogrodniczych postanowiliśmy zaangażować się w ochronę owadów zapylających.

Wraz z postępującą urbanizacją naszego otoczenia jest coraz mniej miejsc, w których rozwijają się dzikie rośliny i zwierzęta. Wśród zwierząt jedną z liczniejszych grup są owady. Pomimo, że najczęściej są stosunkowo niewielkie to w środowisku naturalnym mają bardzo duże znaczenie. Występują wśród nich zarówno szkodniki (z naszego, ludzkiego, punktu widzenia) jak i organizmy pożyteczne. Do tej drugiej grupy z pewnością można zaliczyć owady zapylające rośliny.

Wśród roślin możemy wyróżnić rośliny wiatropylne (20-30%) i owadopylne (70-80%). Część roślin jest też samopylna lub wytwarza owoce bez zapylenia. Jest ich jednak niewiele, tak naprawdę mają marginalne znaczenie, a i tak przy zapyleniu krzyżowym najczęściej wytwarzają wyższe i lepsze jakościowo plony. Co ciekawe, istnieją również rośliny ptakopylne, zapylane przez kolibry (np. Strelitzie).

W polskich warunkach istnieje ok. 450 gatunków owadów mających wpływ na zapylanie roślin.  Na skutek postępującej industrializacji środowiska i zmniejszania się bioróżnorodności naszego otoczenia ich liczebność sukcesywnie spada. Wiele z tych owadów znajduje się pod ochroną ze względu na to, że grozi im wyginięcie. Do najważniejszych owadów zapylających należy zaliczyć pszczołę miodną, która jest jedynym owadem społecznym, a której produkty są powszechnie wykorzystywane przez człowieka i jest ona specjalnie do tego celu przez niego hodowana. Niestety, ostatnimi czasy nasila się masowe wymieranie pszczół, którego przyczyny nie są do końca znane. W chwili obecnej ginięcie pszczół najsilniej występuje w Ameryce Północnej, ale również w krajach Europy zachodniej populacja pszczoły miodnej oraz innych owadów zapylających rośliny spada. W Polsce pomimo piętrzących się coraz większych problemów z hodowlą pszczół ich liczebność jest stabilna, a nawet nieco rośnie.

Jedną z bardziej znaczących przyczyn ginięcia pszczół jest ubożenie ich bazy pokarmowej. Rolnictwo jest coraz intensywniejsze, uprawy coraz większe, coraz częściej prowadzone w formie monokultury. Powoduje to, że zmniejsza się bioróżnorodność, a przez to coraz mniej jest rozproszonych roślin, na których pszczoły i inne owady mogą znaleźć pokarm. Jest to szczególnie dotkliwe i widoczne poza sezonem kwitnienia głównych roślin pożytkowych, a więc wczesną wiosną i późnym latem, po okresie kwitnienia robinii akacjowej (grochodrzew). Wszystkie rośliny uprawiane w ogrodach i dostarczające owadom pokarm w tym zakresie są szczególnie cenne. Ponieważ tych roślin jest bardzo dużo, w zasadzie w każdym ogrodzie można posadzić rośliny poprawiające warunki egzystencji tych owadów. Dla nas z kolei może być niesamowicie interesujące oglądanie owadów na kwiatach w trakcie pracy. Pamiętajmy przy tym, że pszczoły czy trzmiele w trakcie pracy są nią całkowicie zajęte i nie interesują się nami. Atak i próba użądlenia może nastąpić jedynie na skutek naszego, choćby przypadkowego, zgniecenia czy przygniecenia owada. Samoistną agresję pszczoła miodna może wykazywać jedynie w pobliżu ula lub w trakcie rojenia się, w innych sytuacjach nie będzie się nami interesować.

Aby stworzyć korzystniejsze warunki dla egzystencji pszczół i innych owadów zapylających powinniśmy przede wszystkim dążyć do poprawienia bazy pożytkowej, szczególnie w okresie wczesnej wiosny i późnego lata, gdy ma to największe znaczenie. Jak już zostało wspomniane, tych roślin jest bardzo dużo, i najczęściej nie wiemy nawet, że mają one duże znaczenie dla naszych owadów. Do roślin miododajnych dostarczających pożytek wczesną wiosną należą m.in. tak popularne rośliny jak wierzba iwa (bardzo cenna jest odmiana ozdobna), krokusy czy sasanki. Jeśli ktoś chce uprawiać drzewa i krzewy owocowe to mamy cenne dla pszczół agresty, dereń jadalny, porzeczki, borówka wysoka. Niezwykle wartościowe pod tym względem są również gatunki kwitnące długo lub powtarzające kwitnienie jak kocimiętka bądź lawenda. Duże znaczenie mają również wrzosy kwitnące późną jesienią, umożliwiające lepsze zimowanie pszczół. Należy również wspomnieć o  roślinie z głównej bazy roślin miododajnych jaką jest lipa, zachwalana już przez Kochanowskiego.

Na szczególną uwagę zasługują również poplony wysiewane po zebraniu wcześniejszych upraw. Jeśli w okolicy początku sierpnia posiejemy, po wcześniej zebranych plonach, facecję czy gorczycę, zdążą one jeszcze zakwitnąć, dając pszczołom późny, bardzo cenny pożytek umożliwiający lepsze zimowanie i rozwój na wiosnę. Pamiętajmy, że 80% wartości pracy pszczół miodnych to zapylanie roślin, a jedynie 20% to wartość produktów przez nie wytworzonych. Tak, więc pszczelarz ze swoimi pszczołami korzysta w 20 % z wartości swojej pracy, a 80% tej wartości zyskuje właściciel roślin. Dodatkową radość z obserwacji pracy tych owadów trudno wycenić, a dbając o nie przyczyniamy się do ochrony środowiska naturalnego, co jest już wartością bezcenną dla nas i naszych przyszłych pokoleń.

Zachęcamy do zainteresowaniem się owadami zapylającymi, i roślinami miododajnymi, również oferowanymi w naszych Centrach Ogrodniczych. Polecamy również artykuł o pszczole murarce, który dostępny jest na naszej stronie.

Jeżeli chcieliby Państwo dowiedzieć się jeszcze więcej na temat owadów zapylających oraz roślin miododajnych, skorzystać z możliwości konsultacji z architektem krajobrazu oraz zdobyć praktyczne porady bezpośrednio od specjalistów, to zapraszamy na zbliżające się wydarzenia! Już w dniach 10-11 maja w Centrum Ogrodniczym „Zielonym do Góry” w Gozdowie (koło Koła) odbędzie się event organizowany w ramach akcji „Sprzyjamy pszczołom!”. Zapraszamy wszystkich miłośników ogrodów, działkowców oraz rodziny z dziećmi. W programie przewidziane są również atrakcje dla najmłodszych. Szczegóły dostępne na stronie internetowej oraz profilu na Facebook’u.

Krzysztof Kowalski
biuro@szkolka-kowalski.pl

 

  • Telefon:
    502 381 946

  • ul .Krótka 4,
    62-700 Turek

O Nas

Witamy na stronach Szkółki Drzew i Krzewów Kowalski. Od prawie czterdziestu lat zajmujemy się produkcją drzew i krzewów ozdobnych. Nasza działalność obejmuje także profesjonalne projektowanie, zakładanie i pielęgnację terenów zieleni, a w naszych centrach ogrodniczych mogą Państwo zakupić wszystko co niezbędne do zakładania i pielęgnacji ogrodu, a nawet coś więcej.

Aktualności
© Copyright 2015 Szkółka Drzew i Krzewów Kowalski.
projekt i realizacja